Lizard Point - przewodnik po południowym krańcu UK [2024]

Z Kynance Cove udaliśmy się do pobliskiego Lizard Point - najbardziej wysuniętego na południe punktu kontynentalnej części Wielkiej Brytanii, położonego zaledwie 5 km od zatoki. Prowadzi tam 2-milowa ścieżka (3,2 km), która jest częścią przepięknej trasy South West Coast Path.

Lizard Point to miejsce, gdzie Atlantyk spotyka się z kanałem La Manche - jeden z najbardziej ruchliwych szlaków żeglugowych na świecie. To właśnie tutaj od ponad 260 lat stoi ikoniczna latarnia morska, chroniąca statki przed zdradliwymi wodami. To również kolebka nowoczesnej komunikacji - miejsce, gdzie Guglielmo Marconi dokonał przełomowych eksperymentów radiowych, które zmieniły świat.

SPIS TREŚCI

1. Jak dojechać do Lizard Point? Parking i dojazd

2. Latarnia morska Lizard Point - historia i zwiedzanie

3. Lizard Wireless Station - muzeum Marconiego

4. Punkt obserwacyjny dzikiej przyrody - foki, delfiny, ptaki

5. Historia wraków statków

6. Szlaki wokół Lizard Point

7. Restauracje i kawiarnie

8. FAQ - najczęściej zadawane pytania

JAK DOJECHAĆ DO LIZARD POINT? PARKING I DOJAZD

Dojazd samochodem

Z Kynance Cove:

• Dystans: 5 km

• Czas jazdy: 10-12 minut

• Droga: Przez wioskę Lizard

Z Penzance:

• Dystans: około 35 km

• Czas jazdy: 45 minut

• Droga: A3083 w kierunku Lizard

Z Helston:

• Dystans: około 18 km

• Czas jazdy: 25 minut

• Droga: A3083 prosto do Lizard

SAT NAV: TR12 7NT (parking National Trust przy Lizard Point)

UWAGA: Ostatni odcinek drogi do parkingu jest bardzo wąski i kręty! Dla dużych pojazdów lepiej zaparkować w wiosce Lizard i iść na piechotę (15 minut).

PARKING 1: National Trust Lizard Point Car Park (GŁÓWNY)

• Lokalizacja: Tuż przy latarni morskiej, Lighthouse Road, TR12 7NT

• What3words: ///explores.mouths.glow

• Koszt:

  • 2 godziny: £2.00

  • 4 godziny: £4.00

  • Cały dzień: £6.00

  • BEZPŁATNY dla członków National Trust

• Godziny otwarcia: 7:00-21:00 codziennie

• Rozmiar: Średni (ok. 40-50 miejsc)

  
  

PARKING 2: Lizard Village Green Car Park (ALTERNATYWNY)

• Lokalizacja: W centrum wioski Lizard, TR12 7NZ

• What3words: ///interval.remain.quitter

• Koszt: Dobrowolne datki (donation boxes)

• Rozmiar: Mały (ok. 20 miejsc)

• Dystans do Lizard Point: 800 metrów (15 minut spacerem)

• Zalety: Mniej zatłoczony, blisko sklepów i pubów

NASZA WSKAZÓWKA: Jeśli parking przy latarni jest pełny (co zdarza się w weekendy i wakacje), zaparkuj w wiosce i ciesz się spacerem nabrzeżną ścieżką!

Dojazd komunikacją publiczną

Autobus:

• Linia: First Bus 34 (Helston - Lizard)

• Częstotliwość: Co godzinę

• Przystanek: Lizard Village

• Stamtąd: 15 minut spacerem do Lizard Point

• Sprawdź rozkład: firstbus.co.uk

Pociąg + autobus:

• Pociąg do Helston

• Następnie autobus 34 do Lizard

  
  

LATARNIA MORSKA LIZARD POINT - HISTORIA I ZWIEDZANIE

Historia latarni

to jedyna latarnia morska w Kornwalii, na którą można wejść! Z charakterystycznymi dwoma wieżami (twin towers), strzeże najbardziej wysuniętego na południe punktu Wielkiej Brytanii od ponad 260 lat.

Dlaczego tutaj? Wody wokół Lizard Point to jeden z najbardziej niebezpiecznych szlaków żeglugowych w Europie - miejsce setek wraków statków. Latarnia jest absolutnie kluczowa dla bezpieczeństwa.

Charakterystyka:

• Wysokość: 19 metrów

• Zasięg światła: 26 mil morskich (48 km!)

• Zasięg sygnału mgłowego: 3 mile morskie (automatyczny)

• Zarządzanie: Trinity House Planning Centre w Harwich, Essex

Tour po latarni (opcjonalny): Możesz wejść na szczyt latarni z przewodnikiem!

• Wspinaczka po schodach do lamp room

• Widok na obrotową optykę

• Panoramiczne widoki na Atlantyk - zapierające dech w piersiach!

• Opowieści o życiu latarników

Godziny otwarcia i ceny

SEZON 2024/2025:

• Otwarcie: Koniec marca - koniec października

• Dni: Niedziela - Czwartek (zamknięte piątek-sobota)

• Godziny: 11:00 - 17:00

CENY:

• Tour (z wejściem na latarnię):

  • Dorośli: £8.50

  • Dzieci (do 16 lat): £6.50

• Tylko Heritage Centre (bez wejścia na latarnię):

  • Dorośli: £4.50

  • Dzieci: £2.50

LIZARD WIRELESS STATION - MUZEUM MARCONIEGO

Historia Marconiego na Lizard

W 1900 roku włoski wynalazca Guglielmo Marconi wybrał The Lizard dla swoich przełomowych eksperymentów z telegrafią bezprzewodową. Dlaczego? Odległość, brak konkurencji i idealny widok na Atlantyk!

Przełomowe osiągnięcia:

Styczeń 1901:

• Marconi otrzymał transmisję z Isle of Wight - 180 mil (290 km)!

• Udowodnił, że fale radiowe mogą działać "za horyzontem" - coś, co naukowcy uważali za niemożliwe!

1910:

• Lizard Wireless Station odebrała pierwszy sygnał SOS w historii!

• Statek: Minnehaha, osiągnięty na Isles of Scilly

1912:

• Technologia Marconiego pomogła ocalić życie ocalałych z Titanica

• Bez radia byłoby znacznie więcej ofiar

Dwa muzea Marconiego

1. LIZARD WIRELESS STATION (Bass Point) Stacja Marconiego została zrekonstruowana przez National Trust w 1996 roku i pokazuje, jak wyglądała w czasach Marconiego.

Lokalizacja: Bass Point, 1 mila na wschód od Lizard Point wzdłuż South West Coast Path Adres: Lloyds Road, Lizard, Cornwall TR12 7AP

Godziny otwarcia:

• Sezon: 1 kwietnia - 30 września (czasem do 1 października)

• Dni: Poniedziałek - Czwartek

• Godziny: 12:00 - 15:00

• Zimą: ZAMKNIĘTE (otwarcie w kwietniu 2026)

Wstęp: BEZPŁATNY (prowadzone przez wolontariuszy)

Co zobaczyć:

• Zrekonstruowany sprzęt nadawczy i odbiorczy

• Hands-on experience - możesz dotykać!

• Praktykuj kod Morse'a

• Zobacz, jak stacja wyglądała w 1900 roku

2. MARCONI CENTRE (Poldhu) To tutaj wysłano pierwszy transatlantycki sygnał radiowy do Newfoundland w 1901 roku!

Lokalizacja: Poldhu Cove, Mullion, Cornwall TR12 7JB (około 10 km od Lizard Point)

Godziny otwarcia (2024/2025):

• Październik - Kwiecień: Niedziela 13:30-16:30

• Maj, Czerwiec, Wrzesień: Środa i Niedziela 13:30-16:30

• Lipiec - Sierpień: Środa i Niedziela 13:30-16:30

• Święta: Otwarte 13:30-16:30 (oprócz Bożego Narodzenia, Boxing Day, Nowy Rok)

• Zamknięte: 22 grudnia - Nowy Rok

Wstęp: BEZPŁATNY (prowadzone przez Poldhu Amateur Radio Club)

Co zobaczyć:

• Muzeum artefaktów Marconiego

• Pokoje radiowe (działające!)

• Monument Marconi Company (1937)

• Widoczne fundamenty oryginalnych masztów

• Ekspozycja historii telegrafii bezprzewodowej

Dojazd z Lizard Point:

• Samochodem: 10 km, 15 minut

• Pieszo: Nie zalecane (brak bezpośredniej ścieżki)

Parking: Na miejscu, bezpłatny

PUNKT OBSERWACYJNY DZIKIEJ PRZYRODY

Wildlife Watchpoint

Na samym czubku Lizard Point znajduje się Wildlife Watchpoint - chatka prowadzona przez pasjonatów-wolontariuszy z National Trust.

Wildlife Watchpoint

Lokalizacja: Na samym końcu punktu, tuż obok ścieżki przybrzeżnej

Godziny otwarcia:

• Sezon: 1 kwietnia - 1 października (czasem do 30 października)

• Dni: Codziennie

• Godziny: 11:00 - 15:00

• Zimą: ZAMKNIĘTE (otwarcie w kwietniu 2026)

Wstęp: BEZPŁATNY

Co oferuje: ✅ Wypożyczenie lornetki i teleskopów - za darmo! ✅ Rozmowa z wolontariuszami o tym, co widzieli dzisiaj ✅ Aktywności dla dzieci związane z dziką przyrodą ✅ Informacje o lokalnej faunie

Co możesz zobaczyć?

SZARE FOKI ATLANTYCKIE  (cały rok!)

• Gdzie: Na skałach tuż przy brzegu lub "butelkujące" (śpiące) w wodzie

• Najlepszy czas: Podczas odpływu - leżą na skałach w słońcu

• Wskazówka: Czasem trudno je zobaczyć - używaj lornetki! Są zaskakująco dobrze zamaskowane

  

DELFINY (maj-październik)

 Pojawienie się delfinów jest NIEPRZEWIDYWALNE - trzeba liczyć na szczęście!

MORŚWINY (cały rok, ale rzadziej niż delfiny)

REKINY BASKING (maj-sierpień, szczyt: czerwiec-lipiec)

WIELORYBY (Lato - rzadko, ale się zdarza!)

SŁONECZNIKI (sunfish) - dziwaczne ryby!

PTAKI MORSKIE 

• Cały rok: Mewy, fulmary, kormorany, bieliki, alki, nurzyki

• Lato: Maskonury (puffins), rybitwy, głuptaki

• Jesień (wrzesień-listopad): Okres migracji - NAJLEPSZY czas dla birdwatcherów!

  • Wydrzyki (skuas)

  • Burzyki (shearwaters)

  • Nawałniki (petrels)

CHOUGHS KORNWALIJSKIE  (symbol Kornwalii!)

• Czerwone nogi i dziób

• Charakterystyczny krzyk "cheeow"

• Wyginęły w Kornwalii, ale wróciły w 2001 roku!

• Gniazdują na Lizard - ogromny sukces ochrony przyrody

HISTORIA WRAKÓW STATKÓW

Dlaczego Lizard Point to "ship trap"?

Lizard Point wystaje tak daleko w morze, że jest największą pułapką dla statków na brytyjskich wodach. Brytyjska Admiralicja oficjalnie zaleca nawigatorom trzymanie się co najmniej 3 mile morskie od brzegu podczas złej pogody!

Dlaczego tak niebezpiecznie?

1. Miejsce spotkania: Atlantyk + kanał La Manche = sprzeczne prądy

2. Najbardziej ruchliwy szlak: Jeden z najruchliwszych szlaków żeglugowych na świecie

3. Ukryte rafy: Podwodne skały i rafy

4. Mgły: Gęste mgły nagle pojawiają się z Atlantyku

5. Sztormy: Atlantyckie wichury i wysokie fale

Najsłynniejsze wraki:

1. HMS Devonshire (1707)

• Okręt wojenny eskortujący konwój do Lizbony

• Zatopiony po potyczce z Francuzami

• 500 osób na pokładzie - tylko 3 przeżyło

2. Royal Anne (1721)

• Statek transportowy z wojskiem

• Rozbił się na rafach Lizard

• Ponad 200 osób utonęło

• Pochowano ich w Pistol Meadow (można odwiedzić podczas spaceru!)

3. SS Suevic (1907) - White Star Line

• Luksusowy liniowiec (ten sam armator co Titanic!)

• Uderzył w rafę Maenheere w gęstej mgle

• 456 pasażerów uratowanych przez RNLI w największej akcji ratunkowej w historii!

• 70 niemowląt wśród ocalonych

• 6 srebrnych medali RNLI dla ratowników

• Statek rozcięto dynamitem na pół - dziób pozostał, rufę zabrano do Southampton

4. MV Ardgarry (1962)

• Statek transportowy

• Zatopiony w ogromnym sztormie (fale 9 metrów!)

• 12 członków załogi zaginęło - nigdy nie znaleziono

• Dzwon statku wydobyto dopiero w 2006 roku

5. Bugaled Breizh (2004) - tragedia współczesna

• Francuski trawler rybacki

• Zatonął w ciągu dnia, w spokojnym morzu

• 5 osób zginęło

• Teoria: splątanie sieci z łodzią podwodną NATO uczestniczącą w ćwiczeniach

Wiele, wiele więcej...

Historicy szacują, że setki statków rozbiły się wokół Lizard Point na przestrzeni wieków, w tym:

• Hiszpańskie galeony z tonami złota

• Holenderskie statki East India Company

• Brytyjskie okręty wojenne

• Współczesne tankowce i trawlery

Czy można zobaczyć wraki?

• Niektóre wraki są dostępne dla nurków

• Fragmenty wraków czasem widać podczas odpływu

• Wiele wraków leży głęboko na dnie

SZLAKI WOKÓŁ LIZARD POINT

SZLAK 1: Z Kynance Cove do Lizard Point (nasza trasa!)

Dystans: 3,2 km (2 mile) w jedną stronę Czas: 1 - 1,5 godziny w jedną stronę Trudność: Średnia (pagórki, wąskie ścieżki) Trasa: South West Coast Path

NASZA RELACJA: Po krótkiej naradzie uznaliśmy, że udamy się tam pieszo, aby móc podziwiać przepiękne widoki kornwalijskich klifów. Wybrana przez nas trasa prowadziła przez wioskę Lizard i Lizard Downs, a wróciliśmy drogą przybrzeżną między Kynance i Lizard Point.

Spacer w obie strony zajął nam około 3 godzin - był dość męczący przez pagórki i wąskie ścieżki, ale widoki całkowicie to zrekompensowały!

SZLAK 2: Pętla wokół Lizard Point

Dystans: 4,5 km (pętla) Czas: 1,5 - 2 godziny Trudność: Średnia Start/meta: Parking National Trust przy latarni

Trasa:

• Lizard Point Car Park

• Lizard Point (najbardziej na południe punkt!)

• Polpeor Cove (stara stacja ratunkowa)

• Pistol Meadow (miejsce pochówku ofiar Royal Anne)

• Old Lizard Head

• Powrót przez pola do parkingu

Co zobaczysz:

• Latarnia morska

• Wildlife Watchpoint

• Stara stacja ratunkowa RNLI

• Panoramiczne widoki

• Choughs kornwalijskie

• Pistol Meadow (cmentarz historyczny)

Dostępność:

• Niektóre odcinki mają schody i bramki (stiles)

• Nie dla wózków

• Psy: dozwolone na smyczy

Mapa: Dostępna w informacyjnym punkcie National Trust przy parkingu

RESTAURACJE I KAWIARNIE

Polpeor Café

Lokalizacja: Tuż obok Lizard Point, przy starej stacji ratunkowej Dystans od parkingu: 5 minut spacerem Specjalność: Najbardziej na południe wysunięta kawiarnia w UK!

Widoki:  Spektakularne! Siedząc w środku lub na tarasie, widzisz Atlantyk!

Uwaga: Może być zatłoczone w lecie - przyjdź wcześnie lub po godzinach szczytu

W wiosce Lizard (15 minut spacerem)

The Witchball

• Pub z lokalnym piwem

• Tradycyjna kuchnia pub food

• Ogródek

The Top House

• Przyjazny pub

• Dobre jedzenie

• Atmosfera lokalna

Ann's Pasty Shop

• Najlepsze pasty kornwalijskie!

• Na wynos

• Świeże codziennie

Kilka kafejek z lokalnym jedzeniem i pamiątkami

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy Lizard Point jest bezpłatny?

 TAK! Wstęp na punkt i ścieżki jest całkowicie bezpłatny. Płacisz tylko parking (£2-6) i opcjonalnie bilety do latarni (£4.50-8.50).

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Lizard Point?

• Minimum: 2 godziny (punkt + latarnia zewnątrz + Wildlife Watchpoint)

• Średnio: 3-4 godziny (z tourem po latarni + spacer + kawiarnia)

• Pełny dzień: Z wędrowką do Kynance Cove lub Cadgwith

Kiedy najlepiej odwiedzić?

Maj lub wrzesień - piękna pogoda, mniej turystów, wszystko otwarte! Sprawdź przypływy dla najlepszego widoku fok (odpływ).

Czy można z wózkiem dziecięcym?

TAK i NIE. Ścieżka do samego punktu jest dostępna dla wózków, ale latarnia i większość szlaków ma schody. Jest alternatywna trasa dla wózków.

Czy można z wózkiem inwalidzkim? 

Częściowo. Do punktu widokowego - TAK (tarmac path). Do latarni - NIE (schody). Parking ma miejsca dla niepełnosprawnych i toalety dostosowane.

Czy są toalety?

TAK! W parkingu National Trust (bezpłatne, z udogodnieniami dla niepełnosprawnych).

Czy psy są dozwolone?

TAK! Psy są mile widziane na wszystkich ścieżkach, ale muszą być na smyczy (ochrona ptaków gniazdujących i jaszczurek). NIE są dozwolone w latarni.

📖 Czytaj dalej:

🏆 Mój wyróżniony artykuł w National Geographic Traveler o Kynance Cove →

Kolejne etapy podróży po Kornwalii:

• Saint Nectans Glen - Najpiękniejszy wodospad w Kornwalii

• Tintagel Castle i St Materina Church

• Boscastle i Port Isaac

• St Michaels Mount