top of page

Rejs po Nilu - Dolina Królów i Luksor. Co zobaczyć? [Egipt dzień 1 - grobowce, Hatshepsut, Kolosy Memnona]

Updated: Dec 27, 2025

Dolina Królów, Fabryka Alabastru, Kolosy Memnona

Rejs po Nilu to jedno z najwspanialszych doświadczeń, jakie można przeżyć w Egipcie. Płynąc wzdłuż legendarnej rzeki, odkrywasz starożytne skarby faraonów – od grobowców w Dolinie Królów, przez monumentalną świątynię Hatshepsut, po majestatyczne Kolosy Memnona. Luksor, zwany "największym muzeum na świeżym powietrzu", to absolutne must-see każdej egipskiej przygody.

Nasz rejs po Nilu rozpoczął się od wczesnego wyjazdu z Hurghady do Luksoru (5 godzin jazdy autokarem). Pierwszego dnia czekało na nas intensywne zwiedzanie: Dolina Królów z grobowcami Ramzesa IV, IX, Merenptaha i słynnym grobowcem Tutenchamona (KV62), spektakularna świątynia Hatshepsut wykuta w skale oraz monumentalne Kolosy Memnona. To był dzień pełen wrażeń, hieroglifów i starożytnej historii.

W tym przewodniku znajdziesz praktyczne informacje o tym, co zobaczyć w Dolinie Królów, ile kosztują bilety wstępu do poszczególnych grobowców, jak wygląda zwiedzanie świątyni Hatshepsut i co warto wiedzieć przed rejsem po Nilu.

💡 WSKAZÓWKA ZDROWOTNA: Przed wyjazdem do Egiptu warto zadbać o profilaktykę przeciwko "klątwie faraona" (biegunce podróżnych). My zaczęliśmy brać synbiotyk z drożdżami Saccharomyces Boulardii na 5 dni przed wylotem. W Egipcie pij TYLKO wodę butelkowaną (nawet do mycia zębów!) i unikaj surowych warzyw/owoców. Egipcjanie żartują, że dzień powinien zaczynać się od 40% alkoholu :).


Przyjazd do Egiptu - lot, wiza i transfer do hotelu

Lot z Katowic do Hurghady trwał około 4,5 godziny. Podczas lotu rozdawane są dokumenty wjazdowe, które trzeba wypełnić i oddać celnikom na lotnisku. Wpisuje się tam imię i nazwisko każdej osoby podróżującej, numer paszportu i dane miejsca zamieszkania w Egipcie. Na miejscu nikt nie wczytywał się w te informacje, taka sztuka dla sztuki.

Po wylądowaniu należy zakupić wizę turystyczną, która kosztuje 25 dolarów. Idzie to bardzo sprawnie – jest kilka punktów, gdzie płaci się pieniążki i otrzymuje wizę, w kolejnych przybijają pieczątki i zabierają wypełnione dokumenty wjazdowe.

Bardzo sprawnie przeprowadzona jest selekcja pasażerów do poszczególnych autokarów. Nasza 7-osobowa grupa została przewieziona busem do znajdującego się około 30 minut drogi hotelu.

Hotel Palm Beach
Hotel Palm Beach
Hotel Palm Beach
Hotel Palm Beach
Hotel Palm Beach
Hotel Palm Beach

Wycieczki fakultatywne - co warto dokupić do rejsu po Nilu?

Na drugi dzień mieliśmy spotkanie z przewodnikiem, który zaproponował nam zakup wycieczek fakultatywnych. Z zaproponowanych dodatkowych atrakcji nie wybraliśmy jedynie lotu balonem nad Luksorem i zwiedzania wioski nubijskiej.

Wyjazd do Luksoru - 5 godzin przez egipską pustynię

Po dwudniowym wypoczynku w hotelu w końcu zaczęła się nasza wyczekiwana podróż po Nilu. W dniu wyjazdu pobudkę mieliśmy zapowiedzianą na 3:30 rano, wyjazd o 4:30. Walizki miały być wystawione przed pokój o 4:00.

Nieludzko wczesną godziną podjechał po nas autokar i nasza 17-osobowa grupa została poproszona o wejście do niego według kolejności składania rezerwacji. My weszliśmy jako ostatni 🙂.

⚠️ UWAGA - zabierz ciepłe ubrania! Noc była bardzo chłodna, a w autobusie klimatyzacja chłodziła powietrze na full. Przydały się zimowe kurtki, które przywieźliśmy z Polski. Temperatura o 4:00 rano to zaledwie 10°C – w Egipcie też bywa zimno!

Droga do Luksoru zajęła nam około 5 godzin.


Po drodze do Luksoru - Kina (New Qena)– miasto w południowym Egipcie, na wschodnim brzegu Nilu.
Po drodze do Luksoru - Kina (New Qena)– miasto w południowym Egipcie, na wschodnim brzegu Nilu.
Po drodze do Luksoru - Kina (New Qena)– miasto w południowym Egipcie, na wschodnim brzegu Nilu.
Po drodze do Luksoru - Kina (New Qena)– miasto w południowym Egipcie, na wschodnim brzegu Nilu.

Kontrole policyjne i przerwa na trasie Hurghada - Luksor

Po drodze trzeba było się zatrzymać na punkcie kontrolnym, gdzie sprawdzano ilość osób w autobusie i inne pozwolenia. Około 6:00 rano mieliśmy krótką przerwę na zjedzenie śniadania, które dla nas przygotował hotel. Można było skorzystać z płatnej toalety.

Tam po raz pierwszy spotkaliśmy się z młodymi Beduinami zarabiającymi na życie, proponując turystom różne usługi. Mnie urzekła mała dziewczynka, która trzymała w ramionach maleńkie koźlę i z dużą nieśmiałością podsuwała go do pogłaskania. Oczywiście skorzystałam z okazji, pogłaskałam zwierzątko i do rączki wsunęłam papierowy pieniążek.


Punkt postojowy na trasie do Luksoru
Punkt postojowy na trasie do Luksoru
O szóstej rano temperatura nie przekraczała 10 stopni Celsjusza
O szóstej rano temperatura nie przekraczała 10 stopni Celsjusza
Mała Beduinka z maleńkim koźlątkiem
Mała Beduinka z maleńkim koźlątkiem

Było makabrycznie zimno, nawet z kurtce. Szybko wróciliśmy do autobusu. Pierwszy punkt naszej wycieczki zaczynał się w Luksorze. Była to Dolina Królów.


Luksor - największe muzeum na świeżym powietrzu

Położony nad Nilem Luksor nazywany jest „największym muzeum świata na świeżym powietrzu" z uwagi na ogromną liczbę starożytnych zabytków rozsianych na jego terenie. Zwiedzać można tu między innymi:

  • Świątynię Luksoru

  • Świątynię Hatszepsut

  • Świątynię Ramzesa III

  • Ruiny świątyń w Karnaku

  • Monumentalne posągi (Kolosy Memnona)

  • Grobowce w Dolinie Królów

W Muzeum Luksorskim zgromadzono cenne pamiątki – między innymi zabytki odnalezione w kryptach w Dolinie Królów.

Dolina Królów - nekropolia faraonów w Luksorze [ceny biletów, mapa grobowców]

Dolina Królów to kompleks grobowców zlokalizowanych wzdłuż skalnej doliny na terenie Teb Zachodnich, na zachodnim wybrzeżu Nilu, niedaleko miasta Luksor. Na rozległym obszarze znajdują się miejsca pochówku władców panujących w Egipcie od XVIII do XX dynastii, czyli od XVI do XI w. p.n.e., a także członków ich rodzin.

Pierwszym pogrzebanym tam królem był Totmes II, a jako ostatni został tu pochowany Ramzes XI. Nekropolia liczy w sumie 64 grobowce oraz 20 budowli, które nie zostały nigdy ukończone. Wskazując te miejsce pochówku, faraonowie mieli nadzieję, że wykute głęboko w skale, a później zasypane przez piasek grobowce, będą na wieki zabezpieczone przed złodziejami. Nie zdawali sobie jednak sprawy, że ich groby będą zrabowane przez kapłanów, strażników lub pracowników budowlanych jeszcze przed całkowitym zasypaniem lub niedługo później.



Dolina Królów Luksor Egipt wejście do grobowców faraonów
Widok z wejścia do grobowca Ramzesa IX, na przeciwko wejście do grobowca Merenptaha oraz sklepiki w których można kupić coś do picia i jedzenia.

Starożytni Egipcjanie przywiązywali dużą wagę do życia po śmierci, dlatego swoich zmarłych wyposażali we wszelkie niezbędne przedmioty. Według wierzeń dusza człowieka istniała tak długo, jak długo zniszczeniu nie uległa jej ziemska powłoka. Stąd wziął się zwyczaj balsamowania zwłok, czyli tworzenia mumii. Równie istotne było umieszczenie ciała w odpornym na działanie czynników zewnętrznych grobowcu. Tak powstały piramidy oraz grobowce skalne. John Gardiner Wilkinson w 1827 roku zaproponował ponumerowanie grobowców. Nadano im numery od 1 do 21 rozpoczynając od wejścia do doliny i posuwając się w kierunku wschodnim. Pozostałe numery – od 22 do 63 nadawano systematycznie, po odkryciu kolejnego grobowca.

Dolina Królów Luksor Egipt wejście do grobowców faraonów
Dolina Królów
Dolina Królów Luksor Egipt wejście do grobowców faraonów
Wejścia do grobowców w Dolinie Królów

Interesującą ceremonią jest ostatnia droga faraonów. Zmumifikowane ciało wraz z uroczystym orszakiem docierało do komory grobowej, a następnie w grobowcu przeprowadzano ceremonię Otwarcia Ust. Rytuał ten był przeprowadzany przez kapłana z użyciem specjalnego narzędzia, którym rozwierał usta, wierząc że zmarły odzyska mowę, aby mógł się bronić podczas osądu Ozyrysa.

Ceremonia Otwarcia Ust starożytny Egipt rytuał pogrzebowy
Ceremonia Otwarcia Ust

Obszar Doliny Królów składa się dwóch krain geograficznych: Doliny Zachodniej (inaczej zwanej Doliną Małp) i Doliny Wschodniej. Grobowce zostały wykute we wzniesieniach, a wejścia do nich znajdują się wzdłuż ścieżki, która jest dziś udostępniona turystom. Na terenie Doliny Królów znajduję się trzy rodzaje grobowców: mały do 60 metrów, średni do 95 m i duże do 155 m. Aby wejść na teren Doliny Królów trzeba ustawić się w kolejce do budynku, w którym prześwietlane są plecaki i torby i sprawdzane bilety wstępu. Wewnątrz znajduje się makieta z grobowcami, które do tej pory zostały odkryte.

Po przejściu przez kontrolę bezpieczeństwa przewieziono nas pojazdem wyglądającym jak większy golfowy wózek, do samej już doliny.

Droga prowadząca do Doliny Królów
Droga prowadząca do Doliny Królów
Za możliwość siedzenia obok kierowcy i potrzymanie kierownicy trzeba było zapłacić bakszysz.
Za możliwość siedzenia obok kierowcy i potrzymanie kierownicy trzeba było zapłacić bakszysz.

Zakupiony bilet uprawniał do zwiedzenia trzech grobowców: Ramzesa IV, Merenptah oraz Ramzesa IX. Dodatkowo dokupiliśmy możliwość wstępu do grobowca Tutenchamona (300 Funtów Egipskich = ok 43 PLN).


Grobowiec Tutenchamona (KV62) - najsłynniejszy grób w Egipcie

Jednym z najsłynniejszych obiektów w Dolinie Królów jest grobowiec Tutenchamona. Odkryty jako ostatni w 1922 roku, w stanie nienaruszonym, przyniósł rozgłos jego właścicielowi. To pierwszy grób, który nie był splądrowany przez cmentarnych rabusiów.

Grobowiec Tutenchamona KV62 Dolina Królów mumia faraona
Tut Ankh Amun oznacza "żywy wizerunek Amona"

Dzięki temu odkryto tu aż 4,5 tysięcy (!) cennych przedmiotów – jak złoty tron, biżuterię i amulety czy też słynną, bogato zdobioną maskę Tutenchamona ważącą aż 10 kg. Dodatkowo w zachwyt wprowadza widok wykonanej ze złota trumny zewnętrznej, o wadze 110 kg. Faraon Tutenchamon zyskał popularność tylko dzięki odkryciu prawie nienaruszonego stanu grobowca. Ten młody faraon nie zasłużył się znacząco w starożytnym Egipcie, jednak odkrycie tak bogato wyposażonego grobowca przyniosło mu rozgłos. Tutenchamon, kiedy zasiadł na tronie Egiptu był młodym, około 9 letnim chłopcem. W starożytnym Egipcie Faraonowie zawierali małżeństwa z osobami bardzo blisko spokrewnionymi, np. siostrami, a nawet córkami. W skutek tego, kolejne pokolenia cierpiały na liczne choroby genetyczne. Tak też było z Tutenchamonem, który poruszał się o lasce, ponieważ miał zwyrodniałe kości jednej stopy.

Grobowiec Tutenchamona KV62 Dolina Królów mumia faraona
Mumia Tutenchamona
Grobowiec Tutenchamona KV62 Dolina Królów mumia faraona
Mumia faraona Tutenchamona znajduje się wewnątrz grobowca zabezpieczona przezroczystą szybą

Istnieje wiele teorii dotyczącej wczesnej śmierci tego władcy (umarł jako niespełna 20 latek). Podczas badania mumii stwierdzono, że w potylicy miał dziurę. Dlatego też podejrzewana jest śmierć na skutek upadku z rydwanu, ataku epilepsji lub po prostu zabójstwo. W każdym razie wysoki urzędnik państwowy Aj zaraz po śmierci bezdzietnego faraona ogłosił się nowym władcą, a za żonę pojął 50 lat młodszą wdowę po Tutenchamonie. Jeżeli brane jest pod uwagę morderstwo młodego władcy to właśnie z ręki tego urzędnika i własnej żony.

Bardzo znaczące jest również to, że został on pochowany w maleńkiej krypcie należącej do Aja, a nie we własnym dużym grobowcu, w którym de facto kazał pochować się Aj.


Grobowiec Tutenchamona KV62 Dolina Królów mumia faraona
Polichromie na ścianach grobowca Tutenchamona.
Grobowiec był tak mały, że nawet płyta nagrobna musiała być połamana na dwie części, żeby zmieściła w wąskich korytarzach.
Grobowiec był tak mały, że nawet płyta nagrobna musiała być połamana na dwie części, żeby zmieściła w wąskich korytarzach.

Żeby wejść do miejsca pochówku tego władcy, należało odczekać w niedługiej kolejce, ponieważ ze względu na ograniczoną ilość miejsca, wpuszczano jednorazowo po 10 osób.


Kolejka przed wejściem do grobowca Tutenchamona. Zaraz po prawej stronie od wejścia znajdują się wąskie i strome schody w dół
Kolejka przed wejściem do grobowca Tutenchamona. Zaraz po prawej stronie od wejścia znajdują się wąskie i strome schody w dół

Grobowiec Ramzesa IV (KV2) - najpiękniejsze polichromie w Dolinie

Za najładniejszy z dostępnych do zwiedzania dla turystów grobowców uchodzi ten, w którym pochowano Ramzesa IV.

KV2 - był znany w starożytności. Do komory grobowej, systemem schodów i ramp, prowadzi długi, prosty korytarz.

Na ścianach korytarzy i ramp zachowały się w dobrym stanie polichromie. Pierwszy korytarz zdobiony jest scenami z Litanii Re i portretami króla przed Re. Dalsza część dekoracji to sceny z Księgi Jaskiń i Księgi Umarłych. W komorze z sarkofagiem polichromie przedstawiają sceny z Księgi Bram i Księgi Amduat, na sklepieniu umieszczono obrazy z Księgi Nieba. W bocznych komorach przedstawiono wizerunki króla i całe wyposażenie grobowe.

Grobowiec Ramzesa IV KV2 polichromie hieroglify Dolina Królów
Korytarz wiodący do bocznych komór (sceny z Księgi Jaskiń)
Grobowiec Ramzesa IV KV2 polichromie hieroglify Dolina Królów
Ceremonia Przejścia. Od duszy wymagane jest przejście przez szereg "bram", z których każda związana jest z inną boginią. Dusza musi rozpoznać poszczególne boginie.
Grobowiec Ramzesa IV KV2 polichromie hieroglify Dolina Królów
Ceremonia Przejścia, Księga Bram, pierwszy dział, z klęczącą postacią króla składającego ofiarę bogu słońca
Grobowiec Ramzesa IV KV2 polichromie hieroglify Dolina Królów
Komora grobowa z sarkofagiem (sceny z Księgi Bram i Księgi Amduat; sklepienie przedstawia sceny z Księgi Nieba)
Grobowiec Ramzesa IV KV2 polichromie hieroglify Dolina Królów
Komora grobowa z sarkofagiem (sceny z Księgi Bram i Księgi Amduat; sklepienie przedstawia sceny z Księgi Nieba)

W czasach rabunków, pod koniec XX dynastii, mumia króla została przeniesiona do skrytki w grobowcu (KV35) Amenhotepa II, gdzie została odnaleziona przez Victora Loreta w 1898 r. Obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze.

Grobowiec Merenptaha (KV8) - syn Ramzesa II

Grób trzynastego syna Ramzesa II i królowej Isetnofret (XIII w. p.n.e.), znajduje się w części doliny sąsiadującej z grobem jego ojca. To znany już w starożytności jeden z najpiękniejszych grobowców. Na początku XX odkrył go Howard Carter (1903). Merenptah był przez 12 lat współrządcą i głównym wodzem, a faraonem został grubo po pięćdziesiątce. Chorował na artretyzm, a w podeszłym wieku cierpiał, podobnie jak ojciec, na ból zębów. W piątym roku panowania odparł najazd Libijczyków i Ludów Morza.


Grobowiec ma prostą oś, wklęsłe reliefy i mniejszą niż dawniej liczbę dodatkowych pomieszczeń. Ściany dekorują fragmenty ksiąg świata podziemnego, sufit w komorze grobowej zdobią astronomiczne symbole. Im dalsze korytarze, tym dekoracje wykonywano coraz mniej starannie, być może z powodu zbliżającej się śmierci króla. Droga prowadzi dość stromo w dół, a korytarz ma 80 m długości.

Wejście (przedstawienia różnych aspektów boga słońca oraz bogiń: Izydy i Neftydy)
Wejście (przedstawienia różnych aspektów boga słońca oraz bogiń: Izydy i Neftydy)

Na ścianach widać Merenptaha witanego przez Re-Horachte i Chepri, wcielenia Ozyrysa, oraz duszę króla wiedzionego przez Nechebkau w stronę Anubisa, a po przeciwnej stronic – teksty Litanii do Re, barkę Re płynącą przez Zaświaty.

Merenptah przed bogiem Ra
Merenptah przed bogiem Ra

Dalej znajduje się szyb pilnowany przez Thota i Anubisa, za którym ciągnie się kolejny korytarz ze scenami z Księgi Amduat. Droga wiedzie do przedsionka z Ozyrysem i Neftydą oraz Merenptahem jako Iunmutefem (jest bogiem zmarłych w mitologii starożytnego Egiptu). Fałszywa komora grobowa miała zmylić złodziei. Ozdabiają ją hymny do Ozyrysa i sceny z Księgi Bram.

Na przeciwległej ścianie umieszczono splątane węże Chaosu i przeciąganie liny ludzkich dusz. Na nadprożu jest podwójne przedstawienia króla jako Ozyrysa, boga Zaświatów. W dalszych korytarzach leży porzucona pokrywa sarkofagu Merenptaha. Prawdziwa komora grobowa ma na suficie wyobrażenia bogów podróżujących po nocnym niebie i przemianę skarabeusza Chepri w Re, którego otaczają dusze pod postacią ptaka. Wyżej Chnum prowadzi łódź z mumią faraona.

Polichromie na ścianach grobowca Merenptaha
Polichromie na ścianach grobowca Merenptaha
Hieroglify z grobowca Merenptaha
Hieroglify z grobowca Merenptaha
Komora grobowa z sarkofagiem (ściany dekorowane scenami z Księgi Bram i Księgi Jaskiń; astronomiczne przedstawienia na sklepieniu)
Komora grobowa z sarkofagiem (ściany dekorowane scenami z Księgi Bram i Księgi Jaskiń; astronomiczne przedstawienia na sklepieniu)
Winieta otwierająca Litanię do Ra, z dyskiem słonecznym zawierającym skarabeusza,  otoczoną przez węża i krokodyla
Winieta otwierająca Litanię do Ra, z dyskiem słonecznym zawierającym skarabeusza, otoczoną przez węża i krokodyla

Mumię faraona zamknięto w czterech sarkofagach: trzy wykonano z różowego granitu, a wewnętrzny z alabastru.

Grobowiec Ramzesa IX (KV6) - 46 graffiti antycznych turystów

Miejsce pochówku jednego z ostatnich faraonów pochowanych w Dolinie Królów (XII w. p.n.e.), było dostępne już w starożytności, stąd 46 graffiti antycznych turystów. Ramzes był prawdopodobnie synem Mentuherchopszefa, syna Ramzesa III i Tachat, choć niektórzy uważają go za syna Ramzesa VIII lub Ramzesa VII. Panowanie Ramzesa IX zasłynęło z głośnych przesłuchań grobowych rabusiów i wszechobecnej korupcji urzędników. W chwili śmierci króla ukończono zaledwie połowę grobu. Poza wejściem wykuto trzy korytarze, z których pierwszy ma serię czterech bocznych komór-nisz. Na ścianach Ramzes stoi przed bogami, widać też fragmenty Księgi Jaskiń: na barkach solarnych płyną krokodyle i obcięte głowy. Ukończono komorę szybową i salę kolumnową, pasaż za nią powiększono na królewski pochówek w komorze grobowej na końcu grobowca, ozdobionej Księgą Nocy.

Pierwszy korytarz (sceny z Litanii do Re i Księgi Jaskiń)
Pierwszy korytarz (sceny z Litanii do Re i Księgi Jaskiń)
Komora grobowa
Komora grobowa

Ramzes IX został pochowany w Dolinie Królów, w nieukończonym grobowcu KV6. Mumię władcy przeniesiono do skrytki w Deir el-Bahari, odkrytej w 1881 roku. Obecnie mumia króla znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze.


Temperatura na zewnątrz była bardzo korzystna do zwiedzania. Było około 23 stopni i nawet podczas oglądania grobowców nie czuło się zaduchu. Wszędzie można było robić zdjęcia, ale bez lampy błyskowej. W każdym miejscu czekał na turystów mężczyzna z obsługi, który udzielał dodatkowych informacji (czy się o nie prosiło czy nie), pomagał w robieniu rodzinnych zdjęć, a nawet wpuszczał do zamkniętych do zwiedzania miejsc. Wszystko jednak kończyło się prośbą o bakszysz, czyli napiwek. Trzeba mieć przygotowane drobne dolary lub walutę egipską. Wielokrotnie napiwek w postaci jednego lub dwóch dolarów wywoływał niesmak na twarzy i okrzyk one dolar more! Dodatkowo każda droga, do każdego punktu turystycznego prowadziła przez kolumnadę straganów i straganików. Nawet jeżeli komuś nie przeszkadzało, że 100% artykułów w tych miejscach było podróbkami, to przystanięcie przy jakimkolwiek straganie kończyło się zmasowanym atakiem kilkunastu sprzedawców. Trzeba było w popłochu uciekać, najlepiej z zasłoniętymi uszami i oczami. Szkoda, bo wiele osób chętnie zrobiłoby tam zakupy.

Ile kosztuje wstęp do Doliny Królów? Bilety i opłaty

Bilet podstawowy do Doliny Królów:

  • Dorośli: 240 EGP (około 33 zł / 7 USD)

  • Studenci: 120 EGP (z kartą ISIC)

  • Dzieci do 6 lat: BEZPŁATNE

Co obejmuje bilet podstawowy: ✅ Wstęp do Doliny Królów ✅ Wybór 3 grobowców (z dozwolonych do zwiedzania) ✅ Transport wewnętrzny (wózek golfowy)

Dozwolone grobowce w cenie podstawowej:

  • Ramzes IV (KV2)

  • Ramzes IX (KV6)

  • Merenptah (KV8)

  • Ramzes III (KV11)

  • kilka innych (rotacyjnie otwierane)

❌ NIE obejmuje biletu podstawowego:

  • Grobowiec Tutenchamona (KV62) - OSOBNY BILET!

  • Grobowiec Seti I (KV17) - jeśli otwarty

  • Grobowiec Ramzesa V/VI (KV9)

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Doliny Królów?

  • Minimum: 2 godziny (3 grobowce + Tutenchamon + spacer)

  • Komfortowo: 3 godziny (z przerwami, zdjęciami)

  • Dla entuzjastów: 4+ godziny (wszystkie dostępne grobowce + czytanie hieroglifów)

NASZA WSKAZÓWKA:

  • Przyjdź rano (my: około 9:00) - jeszcze nie za gorąco, mniej tłumów

  • Zacznij od Tutenchamona (kolejki!)

  • Potem: Ramzes IV (najpiękniejszy) → Ramzes IX → Merenptah

  • Zabierz wodę butelkowaną (na miejscu drogo!)

To zdjęcie też wymagało zapłaty bakszyszu :)
To zdjęcie też wymagało zapłaty bakszyszu :)

Fabryka alabastru w Luksorze - jak rozpoznać oryginał od podróbki

Obowiązkowym punktem każdej egipskiej wycieczki jest odwiedzenie fabryki alabastru. My też zostaliśmy zawiezieni do jednej, w której zaprezentowano nam sposób obróbki kamienia oraz pokazano jak rozróżnić oryginał od gipsowej lub plastikowej podróbki. Prezentacja była po polsku, bardzo przyjazna i wesoła.

Miejsce w który prezentowana była obróbka alabastru.
Miejsce w który prezentowana była obróbka alabastru.

Zaraz po pokazie zostaliśmy wprowadzeni do dość dużego sklepu w celu zakupu pamiątek. Sama skorzystałam z okazji. Nigdzie nie było wystawionych cen, więc należało się targować. Nie wiem jak dużo przepłaciłam, ale do domu zakupiłam egipski posąg kota i skarabeusza, który ma nam przynieść szczęście :).


Świątynia Hatshepsut - monumentalna budowla kobiety-faraona w Luksorze

Luksor posiada krajobraz usłany starożytnymi świątyniami największych faraonów Egiptu. Pod urwiskiem wznosi się najwspanialsza z nich. Zbudowała ją rewolucjonistka faraon - kobieta - Hatshepsut.

Świątynia Hatshepsut Luksor Egipt wykuta w skale
Świątynia Hatshepsut

Archeolodzy od wielu lat starają się dowiedzieć czegoś nowego o życiu i panowaniu tej niezwykłej kobiety. Wyprawie przewodzi polski archeolog dr Zbigniew Szafrański, który pracuje w tym miejscu od 30 lat.


Wciąż działające stanowisko archeologiczne
Wciąż działające stanowisko archeologiczne

Świątynia Hatshepsut została wzniesiona, żeby upamiętnić jej rządy. Starożytni budowniczy wykuli budynek bezpośrednio w skalnych klifach. Wznieśli trzy poziomy, każdy z tarasem, połączone rampami o długości około 30 metrów. Na górze znajdowało się 26 posągów boga zaświatów - Ozyrysa, który miał strzec świątyni.


Świątynia Hatshepsut Luksor Egipt wykuta w skale
Jeden z ocalałych posągów Boga Ozyrysa

120 lat temu słynny brytyjski egiptolog Howart Carter brał udział w wykopaliskach na tym stanowisku. Większość świątyni była zasypana piaskiem i zniszczona. Niewiele wiedziano o jej twórczyni. Do tej pory dr Szafański ze swoją ekipą prowadzą w tym miejscu badania, aby odkryć sekrety faraona - kobiety.

Hatshepsut była drugą kobietą, która zasiadła na tronie Egiptu. Nieustraszona władczyni prowadziła kampanie wojenne na południowej granicy osobiście dowodząc wojskami. Zbudowała flotę statków do żeglugi po Morzy Czerwonym, przywróciła sieć szlaków handlowych wprowadzając egzotyczne towary i bogactwa. Za jej rządów Egipt rozkwitał, podkreślała swoją władzę budując monumenty w całym kraju. Świątynia Hatshepsut to niespełna jedna z 10 budowli, która powstała podczas jej 22 letniego panowania.

Świątynia Hatshepsut Luksor Egipt wykuta w skale
Posąg boga Horusa
Sfinks strzegący wejścia do świątyni
Sfinks strzegący wejścia do świątyni

Na ścianach świątyni ukazane postacie informują o życiu królowej i jej konflikcie z bratankiem i jednocześnie pasierbem - Totnesem III. Malowidła ukazują drogę Hatshepsut do władzy. Była pierworodną córką faraona, ale zgodnie z tradycją tron mógł odziedziczyć jedynie syn. Zasiadł na nim jej małoletni pasierb. Po siedmiu latach w roli doradcy Hatshepsut sięgnęła po władzę. Obaliła pasierba i ogłosiła, że od teraz sama jest faraonem Egiptu. Na ścianach świątyni widać dwoje królów, ale Hatshepsut zawsze jest większa. Była kobietą, ale zawsze ukazywano ją jako mężczyznę. Potwierdzała w ten sposób, że jest faraonem. Fałszywa bródka miała świadczyć o związku z Ozyrysem, to samo dotyczy nakrycia głowy zwanego nemes i przepaski na biodra.

Hatshepsut ukazywana jako mężczyzna
Hatshepsut ukazywana jako mężczyzna
Hatshepsut kobieta- faraon
Hatshepsut kobieta- faraon

Te symbole władzy miały umacniać jej obraz w oczach królestwa. Ubierała się nie jak mężczyzna tylko jak faraon. Chciała być równa innym władcom Egiptu. Kiedy zmarła w wieku około 50 lat jej pasierb Totnes III w końcu zasiadł na tronie. W akcie zemsty kazał niszczyć wizerunki macochy, a obok jej świątyni postawił swoją, ale wyższą, która niestety uległa całkowitemu zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi.

Makieta przedstawiająca Świątynię Hatshepsut oraz zniszczoną Świątynię Totnesa III.
Makieta przedstawiająca Świątynię Hatshepsut oraz zniszczoną Świątynię Totnesa III.

Dr Szafrański obiecuje, że w ciągu najbliższych 10 lat całkowicie zniszczona świątynia Totnesa III będzie zrekonstruowana. Chętnie przyjadę tu raz jeszcze, żeby ją zobaczyć.


Kolosy Memnona - 15-metrowe posągi Amenhotepa III w Luksorze

Ostatnią atrakcją, którą mieliśmy zobaczyć przed udaniem się na statek były Kolosy Memnona, które znajdowały się w odległości kilku minut jazdy autokarem. Kolosy Memnona to błędna nazwa, faktycznie są to posągi faraona Amenhotepa III. Dwa 15-metrowe posągi ważące około 800 t każdy uświadamiają jak potężna i piękna była ta świątynia.

"Kolosy Memnona posągi Amenhotepa III Luksor Egipt 15 metrów
Posągi faraona Amenhotepa III
"Kolosy Memnona posągi Amenhotepa III Luksor Egipt 15 metrów
Posągi faraona Amenhotepa III

Jeden z posągów, po uszkodzeniu (zawaliła się górna część posągu – obecnie widać, że jest ona poskładana z kawałków) spowodowanym przez trzęsienie ziemi w 27 p.n.e. wydawał dźwięki podczas wschodu słońca. Było to spowodowane ogrzewaniem się skał wyziębionych nocnym chłodem. Posąg był odwiedzany w starożytności przez Greków, wierzono bowiem, że przedstawia syna Jutrzenki Memnona, zabitego przez Achillesa. Wydawane dźwięki interpretowane były jako skarga syna wznoszona do matki. Usterka ta została naprawiona na przełomie II i III wieku, a to spowodowało, że posąg przestał wydawać charakterystyczne dźwięki.

"Kolosy Memnona posągi Amenhotepa III Luksor Egipt 15 metrów
Razem z postumentem wysokość posągów wynosi 17,90 m

Teraz w tym miejscu cały czas prowadzone są prace archeologiczne, ale raczej nie ma szans na przywrócenie jej dawnej świetności. Na oglądanie posągów i zrobienie zdjęć mieliśmy około 10 minut. Zmęczeni i zauroczeni dzisiejszymi atrakcjami udaliśmy się na zasłużony wypoczynek na statek Renesans.

Trasa wycieczki i rejsu po Nilu
Trasa wycieczki i rejsu po Nilu


Najczęściej zadawane pytania - Dolina Królów i Luksor

Ile grobowców można zwiedzić w Dolinie Królów? Bilet podstawowy uprawnia do wejścia do 3 grobowców (z listy dozwolonych). Grobowiec Tutenchamona wymaga osobnego biletu (300 EGP). Niektóre grobowce (jak Seti I) są czasowo zamykane dla ochrony.

Czy można robić zdjęcia w grobowcach? TAK, ale bez błysku! Błysk niszczy starożytne polichromie. W grobowcu Tutenchamona obowiązuje całkowity zakaz fotografowania (ale... wszyscy robią zdjęcia telefonami 😉).

Czy trzeba mieć przewodnika w Dolinie Królów? Nie jest obowiązkowy, ale BARDZO POLECANY! Bez przewodnika większość hieroglifów i malowideł to "tylko ładne obrazki". Przewodnik wyjaśni historię, mitologię, sekrety faraonów. Koszt: około 20-30 USD/grupę.

Jak długo trwa rejs po Nilu? Klasyczny rejs: 3-4 noce (Luksor → Asuan lub odwrotnie). Dłuższe rejsy: 7-8 nocy (z dodatkowymi atrakcjami). Nasz rejs: 4 noce z wycieczkami do Luxoru, Asuanu, Abu Simbel.

Czy rejs po Nilu jest bezpieczny? TAK! Egipt dokłada ogromnych starań do ochrony turystów. Wszystkie autobusy mają eskortę policyjną, na trasach są kontrole. Rejsy po Nilu to najbezpieczniejsza forma zwiedzania Egiptu.

Co to jest bakszysz i ile dawać? Bakszysz to napiwek - część egipskiej kultury. Dawaj za rzeczywistą usługę: zdjęcie (1-2 USD), pomoc (1-2 USD), przewodnik (5-10 USD). Przygotuj drobne dolary PRZED wyjazdem!

Czy Hatshepsut naprawdę była kobietą-faraonem? TAK! Hatshepsut to druga kobieta na tronie Egiptu (po Kleopatrze). Panowała 22 lata (1479-1458 p.n.e.), prowadziła kampanie wojenne, budowała monumenty. Ukazywana była jako mężczyzna (fałszywa broda, męskie stroje) - to symbol władzy faraona, nie zmiana płci!

Dlaczego grobowiec Tutenchamona jest tak słynny? Bo to JEDYNY grób odkryty w stanie nienaruszonym (1922, Howard Carter)! 4500 artefaktów, złota maska (10 kg!), złota trumna (110 kg!). Inne grobowce były splądrowane już w starożytności.

Czy mumia Tutenchamona jest prawdziwa? TAK! Mumia Tutenchamona nadal leży w grobowcu KV62, zabezpieczona przezroczystą szybą. Większość innych mumii faraonów przeniesiono do Muzeum Egipskiego w Kairze (dla ochrony).

Comments


bottom of page